Türk tarihçiliğinin kıymetli ismi Prof. Dr. İlber Ortaylı, Almanya’nın Essen şehrinde bir grup akademisyen, eğitimci ve iş insanı tarafından düzenlenen anlamlı bir programla anıldı.
Ayyo Kültür Grubu tarafından organize edilen ve Almanya IKG Enstitüsü katkılarıyla gerçekleştirilen programın açılış konuşmasını yapan Mustafa Karadeniz, “Almanya Türklerinin bilgiye önem veren entelektüel camiasında İlber Ortaylı sevgisinin ne denli güçlü olduğunun farkındayız. Kültür tarihçisi Dr. Latif Çelik’in önemli katkılar sunduğu bu anlamlı programın kısa sürede hayata geçirilmesi bizler için büyük bir memnuniyet kaynağıdır. Bilgi güçtür; ona duyulan sevgi sağlam ise o millet de güçlü olur” ifadelerini kullandı.
Ahmet Karadeniz ise konuşmasında, “Milletlerin kendi kültürünü muhafaza etmesi ve onu nesiller boyu yaşatması, özellikle Avrupa’nın lider ülkesi Almanya’da büyük bir önem arz etmektedir. Bu tür organizasyonlarda ekonomi ve zaman zaman siyaset boyutu öne çıksa da, milli bünyemizin sağlamlığı açısından kültürel değerlerimizin korunması en az bunlar kadar kıymetlidir. İlber hocamız ile Almanya’da ve farklı ülkelerde çok sayıda bilimsel etkinliğe katılan Dr. Latif Çelik hocamızı da dinleme fırsatı bulduk” dedi.
Kahvaltı programının ardından gerçekleştirilen oturumda konuşmacılardan Selva Baş, milli kültürü kaybetmeden Almanya’da yaşamanın önemine dikkat çekerken, toplantı kapsamında Almanya-Türkiye ilişkilerinde yapılması gerekenler ve mevcut eksiklikler kapsamlı şekilde ele alındı.
Almanya Türkleri’nin önemli isimlerinden Bülent Bilgi, kısa konuşmasında şu değerlendirmelerde bulundu: “Burada bir araya gelen arkadaşlarımızın, kendi alanlarında son derece iyi yetişmiş ve Türkiye sevdalısı bireyler olduğunu yakından müşahede ediyorum. Ülkemizin yetiştirdiği kıymetli bilim insanı İlber Ortaylı hocamız adına düzenlenen bu anlamlı program, şahsımı ayrıca derinden duygulandırmıştır. Almanya Türkleri arasında alanında müstesna bir konuma sahip olan IKG Enstitüsü Başkanı Dr. Latif Çelik’i burada görmek ise, entelektüel birikimimizin Anadolu’nun kadim kültürel kökleriyle olan bağını güçlü şekilde muhafaza ettiğini açıkça ortaya koymaktadır.”
Programın “Tarihi Sevdiren Adam: İlber Ortaylı” başlıklı ikinci bölümünde söz alan Almanya IKG Enstitüsü Başkanı Dr. Latif Çelik, İlber Ortaylı’nın Türk tarihçiliği açısından taşıdığı değere dikkat çekti. Çelik konuşmasında, “Türk milleti çok önemli bir entelektüelini kaybetmiştir. İlber Hoca, II. Dünya Savaşı’nın zorlu yıllarında ailesi mülteci durumundayken Avusturya’nın Bregenz şehrinde dünyaya gelmiş; siyasi tarih, kültür tarihi ve sosyolojiyi kendine has yorumlarıyla harmanlayarak geniş kitlelere ulaştırmıştır. Eleştirirken aynı zamanda öğreten, bilgiyi toplumsal fayda için kullanan ve yeni bir eleştiri anlayışı kazandıran seçkin bir tarihçidir” ifadelerini kullandı.
İlber Ortaylı’nın Almanya Türkleriyle olan güçlü gönül bağını da vurgulayan Çelik, konuşmasının devamında şunları kaydetti:
“Merhum hocamız Türk Tarih Kurumu’nun şeref ve bilim kurulu üyesiydi. Kurumun son yıllarda İlber hocamızla gerçekleştirdiği programlar, Avrupa’daki Türk toplumunda ‘Türkiye kendi değerleriyle yeniden buluşuyor’ algısını güçlendirmiştir. Türk Tarih Kurumu bu alanda son derece önemli kültür ve tarih programlarına imza atmıştır. İlber hocamız bu programların büyük bölümüne katılarak hem içerik hem de vizyon açısından önemli katkılar sunmuş, konuların daha geniş kitleler tarafından anlaşılmasına zemin hazırlamıştır. Bu süreç, özellikle Türk diasporasının Avrupa’daki konumlanması ve Türk-Alman ilişkilerinin geleceği açısından stratejik bir değer taşımaktadır. İlber Ortaylı ve Türk Tarih Kurumu’nun yürüttüğü çalışmalar, Almanya’daki Türk diasporasını iki ülke arasında güçlü bir kültürel hafıza köprüsüne dönüştürmektedir.”
Türk-Alman ilişkilerinin farklı dönemlerine ışık tutan çalışmalarıyla tanınan Dr. Latif Çelik, konuşmasının devamında ise, “Bir toplum, kendi entelektüellerine, kültür insanlarına ve yetişmiş bireylerine sahip çıktığı ölçüde güçlü bir gelecek inşa edebilir” diyerek İlber Ortaylı’nın düşünce dünyasına atıfta bulundu.
Çelik ayrıca, tüm eleştirilere ve dönemsel dalgalanmalara rağmen Türk-Alman ilişkilerinin tarihsel derinliği nedeniyle kopmasının mümkün olmadığını vurguladı. İlber Ortaylı’nın geçmişte Almanya’da yaptığı konuşmalarda iki ülke ilişkilerini sade ve anlaşılır bir dille aktardığını hatırlatan Çelik, bu yaklaşımın toplumlar arası anlayışın güçlenmesine önemli katkı sunduğunu ifade etti. Bilim insanlarının yalnızca akademik çevrelerle sınırlı kalmayıp topluma dokunan bir dil geliştirmesi gerektiğine dikkat çeken Çelik, İlber Ortaylı’nın bu yönüyle örnek bir isim olduğunu belirtti.
Konuşmasının sonunda Türk Tarih Kurumu’na teşekkür eden ve İlber Ortaylı’yı rahmetle anan Çelik’in sözleri, katılımcılar tarafından uzun süre alkışlandı.
Programın son bölümünde ise Anadolu ezgileri eşliğinde katılımcılar duygu dolu anlar yaşadı.
