24 Temmuz 1908 yılında sansürün kaldırılması tarihi bir adımdır.
24 Temmuz, Türkiye’de Gazeteciler ve Basın Bayramı olarak anılır. Bu özel günün kökeni, 24 Temmuz 1908’de II. Meşrutiyet’in ilanının ardından basındaki sansürün kaldırılmasına dayanır. O gün gazeteler, ilk kez yazılarını sansür memurlarına onaylatmadan yayımlamıştır. Bu nedenle 24 Temmuz, Türk basın tarihinde basın özgürlüğü açısından önemli bir dönüm noktası kabul edilir.
Tarihsel süreç kısaca şöyledir:
• 24 Temmuz 1908: Osmanlı Devleti’nde II. Meşrutiyet’in ilanıyla basın üzerindeki sansür kaldırıldı.
• 1950’lerden itibaren: 24 Temmuz, “Gazeteciler ve Basın Bayramı” olarak kutlanmaya başlandı.
• 1971 sonrasında: 12 Mart Muhtırası’nın ardından basın üzerindeki baskılar nedeniyle birçok basın kuruluşu bu günü “Basın Bayramı” yerine “Basın Özgürlüğü İçin Mücadele Günü” olarak anmaya başladı. Bu yaklaşım günümüzde de birçok meslek örgütü tarafından sürdürülmektedir.
24 Temmuz, yalnızca gazetecilerin meslek günü değil; aynı zamanda basın özgürlüğü, halkın doğru haber alma hakkı ve ifade özgürlüğünün önemini hatırlatan simgesel bir gün olarak kabul edilmektedir.
GAP gazeteciler birliği genel başkanı Gazeteci yazar Zeynel Abidin Kıymaz 24 Temmuz basın bayramı nedeniyle yayınladığı mesajında ‘24 Temmuz 1908’de Türk basınında sansürün kaldırılması, sadece gazeteciler için kazanılmış bir hak değil; milletin doğru bilgiye ulaşma özgürlüğü adına atılmış tarihi bir adımdır’ dedi.
Kıymaz yayınladığı mesajda şunları söyledi:
24 Temmuz 1908’de Türk basınında sansürün kaldırılması, sadece gazeteciler için kazanılmış bir hak değil; milletin doğru bilgiye ulaşma özgürlüğü adına atılmış tarihi bir adımdır. Bu anlamlı gün, hakikatin peşinden giden, kalemini vicdanıyla buluşturan ve millet adına sorumluluk üstlenen tüm basın mensuplarının ortak gurur günüdür.
Gazetecilik; sadece haber yazmak değil, topluma karşı sorumluluk taşımak, doğruları korkmadan dile getirmek, haksızlık karşısında susmamak ve milletin sesi olmaktır. Güçlü demokrasilerin temelinde, özgür ve tarafsız bir basının varlığı yatar.
Bugün, gece gündüz demeden, savaşta, afette, sokakta ve hayatın her alanında görev yapan; kimi zaman büyük fedakârlıklarla halkı bilgilendiren tüm gazetecilerimizi saygıyla selamlıyoruz. Kalemini doğruluktan, objektiflikten ve kamu yararından yana kullanan her basın emekçisi, toplumun ortak vicdanına hizmet etmektedir.
Bu duygu ve düşüncelerle; başta meslek hayatını onurla sürdüren tüm gazetecilerimiz olmak üzere, başta 6 Şubat deprem felaketinde hayatını kaybeden, ebediyete irtihal eden basın emekçilerini rahmet ve minnetle anıyor, görevleri başındaki tüm basın çalışanlarımızın 24 Temmuz Gazeteciler ve Basın Bayramı’nı en içten dileklerimle kutluyorum.
Kaleminiz özgür, vicdanınız rehber, haberiniz daima hakikatin sesi olsun.
24 Temmuz Gazeteciler ve Basın Bayramı kutlu olsun.
